نظام برنامه ریزی شهری در استرالیا

برنامه ریزی شهری در استرالیا

برنامه ریزی شهری در استرالیا


نظام برنامه ریزی شهری در استرالیا

نظام برنامه ریزی شهری در استرالیا در استراليا در سطح منطقه‌اي به طور رسمي حكومت وجود ندارد، ليكن برنامه‌ريزي براي مساحت‌هاي كوچك‌تر از ايالات و بزرگ‌تر از شهرها رايج است. قوانين برنامه‌ريزي در استراليا اصولا جنبه راهنمايي داشته و الزامي نيستند استراليا كشور وسيعي با مساحت 7686420 كيلومتر مربع و با جمعيتي اندك برابر 17 ميليون نفر داراي سيستم حكومتي فدرال است. استراليا از 16 ايالت (و 2 سرزمين) تشكيل يافته است. هر ايالت داراي دولت منتخب و قوانين شهري مختص به خود است. از لحاظ برنامه‌ريزي شهري با وجود تفاوت‌ها در بين ايالات، شباهت‌هاي بسياري نيز وجود دارد كه در ادامه به وجوه مشترك آنها اشاره خواهد شد. آموزش طراحی نمای ساختمان در استراليا سطوح مشخص حكومتي فدرال، ايالتي، محلي وجود دارد كه هر يك به نوبه خود اختيار مراكز برنامه‌ريزي و تصميم‌گيري كه بر برنامه‌ريزي منطقه‌اي و شهري تاثيرگذارند را دارا هستند. در استراليا در سطح منطقه‌اي به طور رسمي حكومت وجود ندارد، ليكن برنامه‌ريزي براي مساحت‌هاي كوچك‌تر از ايالات و بزرگ‌تر از شهرها رايج است. چارچوب قانوني حكومت‌هاي محلي و برنامه‌ريزي توسعه شهري هر ايالتي داراي قوانين برنامه‌ريزي شهري و منطقه‌اي و زيست محيطي مختص به خود است. با اين وجود ممكن است قوانين ديگري نيز به موازات وجود داشته باشند.

مثلا تفكيك زمين ممكن است براساس قوانين جداگانه‌اي كه در مورد همكاري‌هاي مشترك بخش خصوصي _ عمومي در زمينه سرمايه‌گذاري وجود دارد، صورت پذيرد. قوانين برنامه‌ريزي در استراليا اصولا جنبه راهنمايي داشته و الزامي نيستند. مثلا قوانين ايالت ويكتوريا چنين مطرح مي‌سازد: «قوانين برنامه‌ريزي مي‌توانند در رابطه با استفاده، توسعه و يا حفاظت از زمين باشند و ليكن انجام آنها جنبه الزامي ندارد.» از سوي ديگر اگرچه تقريبا تمامي ايالات ممكن است انجام برنامه‌ريزي را براي نقاط شهري ضروري بدانند، ليكن برنامه‌ريزي براي مناطق روستايي ممكن است الزامي نباشد.

برنامه ریزی شهری در استرالیا

برنامه ریزی شهری در استرالیا

تا اواسط سال 1970 مسووليت تهيه طرح‌هاي شهري به وسيله حكومت ايالتي انجام گرفته پس از آن به حكومت‌هاي محلي جهت مديريت و اجرا واگذار مي‌شد. ليكن پس از اتخاذ سياست‌هاي تمركززدايي اين مسووليت برعهده حكومت‌هاي محلي گذارده شد تعرفه طراحی نما 99 در حالي كه دولت ايالتي نقش برنامه‌ريزي استراتژيك و سياستگذاري در سطح كلان در زمينه رشد كلان شهرها، توسعه اقتصادي و حمل و نقل را رأسا به عهده گرفت.

تعريف برنامه‌ريزي توسعه شهري و اهداف آن

قوانين برنامه‌ريزي شهري و منطقه‌اي در استراليا زمينه را براي برنامه‌ريزي و كنترل توسعه زمين مطابق طرح‌هاي تهيه شده فراهم مي‌سازد. اين قوانين و برنامه‌ها به جنبه‌هاي گوناگون كاربري زمين و توسعه مي‌پردازد اما تاكيد آن عمدتا روي جنبه‌هاي زيست‌محيطي بوده جنبه‌هاي اجتماعي و اقتصادي آن كمتر است. وظيفه عمده برنامه‌ريزي براساس قوانين يافتن زمين مناسب و كافي در مكان‌هاي مناسب شهري، جلوگيري از توسعه‌هاي پراكنده، تعيين و گسترش شهرها و بهبود كيفيت محيط زيست است. ابزار عمده در اين روند منطقه‌بندي كاربري‌هاي زمين است.

نظام برنامه‌ريزي فضايي

برنامه‌ريزي از سطوح مختلف از جمله فدرال، ايالتي، منطقه‌اي و محلي تشكيل شده است اما از آنجايي كه هدف از برنامه‌ريزي در نهايت كنترل توسعه شهري و روستايي است لذا تاكيد عمده روي برنامه‌ريزي در سطوح پايين‌تر قرار دارد. در سطح فدرال، مديريت زمين به طور سنتي جزو مسووليت‌هاي دولت فدرال نبوده وزارتخانه و يا دپارتمان خاصي براي آن وجود ندارد. ساخت و ساز چیست لذا دولت فدرال به صورت غير مستقيم از طريق تنظيم سيستم ماليات‌هاي ملي و يا كمك به تمركززدايي صنايع و يا به صورت مستقيم از طريق تدوين سياست‌هاي برنامه‌ريزي، ملي و انجام تحقيقات بر برنامه‌ريزي فضايي تاثيرگذار است. در سطح ايالتي، نقش حكومت ايالتي در برنامه‌ريزي فضايي به دليل اختيارات قانونگذاري و ايجاد چارچوب‌هايي براي برنامه‌ريزي و نيز نظارت بر طرح‌هاي محلي كاملا برجسته است.

برنامه ریزی شهری در استرالیا

برنامه ریزی شهری در استرالیا

همچنان كه قبلا اشاره شد تا اواسط سال‌هاي 1970 نقش حكومت‌هاي ايالتي به دليل گذشته استعماري اين كشور و ايجاد حكومت‌هاي ايالتي قبل از حكومت‌هاي محلي، كاملا وسيع بوده است. چنانچه تا اين سال‌ها برنامه‌ريزي‌هاي محلي براي شهرداري‌ها عمدتا به وسيله حكومت‌هاي ايالتي صورت مي‌گرفته و تنها براي اجرا و مديريت آن به سطوح پايين‌تر و حكومت‌هاي محلي واگذار نشده است. ایده و کانسپت در طراحی هتل ليكن در سال‌هاي اخير حكومت‌هاي محلي در تهيه طرح‌ها و برنامه‌ريزي محلي نقش عمده‌اي را بر عهده گرفته‌اند. با اين وجود حكومت‌هاي ايالتي نقش هماهنگي بين برنامه‌هاي مختلف محلي تهيه تصويب طرح‌هاي محلي، قوانين برنامه‌ريزي، تدوين سياست‌هاي استراتژيك و ايجاد سيستم بازنگري را همچنان بر عهده دارند. مثلا كلان‌شهر ملبورن با 3 ميليون نفر جمعيت (در ايالت ويكتوريا) داراي 56 ناحيه شهرداري با برنامه‌‌هاي محلي مختص به خود است كه مي‌بايست از طرف حكومت ايالتي هماهنگ شود. از سوي ديگر منطقه كلان‌شهري بريزبن در ايالت كوئنيزلند فقط يك شهرداري را شامل مي‌شود و بدين ترتيب نيازمند انجام هماهنگي فيمابين شهرداري‌ها نيست.

مطالعه کنید.
قرارداد ساخت قالب

در سطح منطقه‌اي تشكيلات و حكومت منطقه‌اي رسما وجود ندارد. قوانين ايالتي ممكن است ايجاد سازمان‌هاي منطقه‌اي به صورت تركيبي از شهرداري‌هاي محلي را تجويز كنند.

قوانين جايگاه برنامه‌ريزي منطقه‌اي و اختيارات آن را تعيين مي‌كند. در استراليا اصولا برنامه‌ريزي منطقه‌اي به صورت اصل كلي وجود نداشته و فقط بر اساس نياز است كه اين نوع برنامه‌ريزي صورت مي‌گيرد (استثنا موجود در اين مورد، ايالت استرالياي جنوبي است كه داراي 12 منطقه برنامه‌ريزي به صورت منظم است.)

در سطح محلي در سال‌هاي اخير مسووليت عمده برنامه‌ريزي در سطح محلي بر عهده حكومت‌هاي محلي گذارده شده است. برنامه‌هاي محلي كه اينك به وسيله نهادهاي محلي تهيه مي‌شود غالبا شامل كاربري اراضي و توسعه كنترل بوده، برنامه‌هاي كلان از قبيل حمل و نقل، توسعه جوامع و ساختارهاي اجتماعي به صورت مشخص در طرح‌هاي قانوني محلي گنجانده نشده است. برنامه‌هاي كلان فوق اغلب توسط ديگر دپارتمان‌ها جدا از دپارتمان‌هاي برنامه‌ريزي ايالتي صورت مي‌گيرد. مثلا در ايالت ولز جنوبي چند نوع برنامه براي سطوح مختلف وجود دارد اين برنامه‌ها عبارتند از: سياست‌هاي برنامه‌ريزي زيست محيطي ايالتي، برنامه‌هاي زيست محيطي منطقه‌اي، برنامه‌هاي زيست محيطي محلي و طرح‌هاي توسعه و كنترل. از سوي ديگر در ايالات ويكتوريا و استرالياي جنوبي تمامي سطوح فوق در «چارچوب‌هاي برنامه‌ريزي» و «برنامه‌هاي توسعه» به صورت يك كليت گنجانده شده است.

هر بخش از اين برنامه‌ها مختص به سطحي خاص و سياست‌هاي ويژه است. متن آگهی بازسازی ساختمان لذا برنامه‌‌ريزي‌هاي استراتژيك و سياست‌هاي كلان در اين ايالات به صورت گزارش‌هايي جدا از برنامه‌ريزي قانوني صورت مي‌گيرد. بدين ترتيب در استراليا آن چيزي كه قوانين فضايي يك ايالت را از ايالت ديگر مجزا مي‌سازد نحوه ارتباط بين سطوح مختلف برنامه‌ريزي در آن ايالت است.

از نكات جالب توجه در زمينه نظام برنامه‌ريزي فضايي در استراليا روند تمركززدايي است كه در سال‌هاي اخير در استراليا به وقوع پيوسته است. از تجربيات جالب توجه در روند تمركززدايي مربوط است به ايالت استرالياي جنوبي بين سال‌هاي 1995 _ 1978. قبل از تمركززدايي در اين ايالت، نظام برنامه‌ريزي دچار يك سري مشكلات بود همچون؛ ناتواني شوراهاي محلي در ارايه خدمات محلي، نبود اعتماد بين مسوولان حكومت‌هاي محلي و دولت مركزي، نبود حمايت و احترام به مردم از سازمان‌هاي حكومت محلي، كمبود بودجه و محدوديت در وضع ماليات‌هاي محلي، وجود ناهماهنگي در فعاليت‌ها و اعضاي شوراهاي محلي ويژه تمامي مشكلات فوق موجب شد كه اين ايالت دست به يك سري اقدامات تمركززدايي بزند.

قبل از هر چيز بازسازماندهي سياسي شوراها در سرتاسر ايالت به عنوان هدف مطرح شد چنانچه به دنبال آن مجمع حكومت‌هاي «محلي استراليايي جنوبي» بنا نهاده شده و اتحاد عمل بين شوراهاي محلي محور اصلي كار قرار گرفت. اين مجمع كانون هماهنگي فعاليت‌هاي شوراهاي محلي شد به صورتي كه يك استراتژي تمركززدايي در چهار مرحله از سوي اين مجمع مطرح شده و دنبال شد.

در فاز اول تمركززدايي، «مجمع حكومت‌هاي محل استرالياي جنوبي» سعي در تغيير محدوديت‌هاي قانوني كرد از جمله قانون حق راي براساس مالكيت به حق راي براساس سر نفر تغيير يافت، قانون استخدامي كارمندان حكومت‌هاي محلي در جهت افزايش حقوق و شرايط آنان اصلاح شد.

در فاز دوم تمركززدايي، بهبود مديريت اداري و مالي حكومت‌هاي محلي به عنوان هدف مطرح شد. در مرحله اول با «پيش‌قدمي مجمع حكومت‌هاي محلي استرالياي جنوبي»، «سازمان مالي حكومت‌هاي محل استرالياي جنوبي» تاسيس شد اين سازمان در واقع همانند بانكي آغاز به فعاليت كرد و به شوراهاي محلي عضو اين سازمان در موارد نياز وام عطا مي‌كرد.

مطالعه کنید.
اصول ساخت برج مسکونی چیست ؟

از ديگر اقدامات مهم در فاز دوم «ايجاد صندوق مشترك بيمه بازنشستگي حكومت‌هاي محلي» هزینه بازسازی خانه «طرح جبران خسارات كارمندان حكومت‌هاي محلي»،‌ «طرح حمايتي حكومت‌هاي محلي در هنگام تحمل خسارات»،‌ «سازمان آموزشي حكومت‌هاي محلي» و «بنياد تحقيقاتي حكومت‌هاي محلي» است.

_ فاز سوم، سياست برقراري ارتباط بين سطوح ايالتي با سطوح حكومت‌هاي محلي را اتخاذ كرد به دنبال اين سياست قراردادي بين دولت ايالتي و حكومت محلي به نمايندگي «مجمع حكومت‌هاي محلي استراليايي جنوبي» به امضا رسيد كه براساس آن انتقال پاره‌اي از مسووليت‌هاي دولت ايالتي به حكومت‌هاي محلي مورد توافق قرار گرفت. از جمله اين فعاليت‌ها «كميسيون ايالتي جهت اعطاي وام»، «صندوق كتابخانه‌هاي عمومي»، «كميسيون مشورتي حكومت‌هاي محلي» و «طرح فاضلاب محلي» بودند كه مسئوليت انجام آنها به حكومت‌هاي محل واگذار شد.

برنامه ریزی شهری در استرالیا

برنامه ریزی شهری در استرالیا

واگذاري تدريجي فعاليت‌هاي فوق از طريق انحلال «دپارتمان‌هاي حكومت‌هاي محلي» وابسته به دولت ايالتي و تشكيل يك تيم مذاكراتي متشكل از 4 كارمند عالي رتبه دولتي و 4 مسئول عالي رتبه حكومت محلي انجام شد. يكي از وظايف مهم اين تيم مذاكراتي، تعيين وظايفي كه مي‌بايست از دولت ايالتي به حكومت‌هاي محلي انتقال مي‌يافت،‌ بوده است. فاز چهارم در سال 1992 قرارداد جديدي بين نخست‌وزير ايالتي و «مجمع حكومت‌هاي محلي استرالياي جنوبي» به امضا رسيد طراحی آپارتمان چهار طبقه كه بر اساس آن موافقت شد تا تقسيم وظايف و مسئوليت‌هاي حكومت‌هاي محلي به صورت منطقي به اجرا درآيد. به علاوه چارچوب قانوني جديدي براي حكومت‌هاي محلي در قانون اساسي تدوين شد كه بر اساس آن حكومت‌هاي محلي از امتيازات خودكفايي مالي و خودمختاري هر چه بيشتر برخوردار شدند.

استرالیا

نقش حكومت‌هاي محلي و مردم در تهيه و بررسي طرح‌ها

– قوانين برنامه‌ريزي شهري استراليا اجازه اظهارنظر و مداخله مردم را در روند برنامه‌ريزي در موارد زير مي‌دهد.

_ در طول تهيه و اصلاح يك طرح

_ بررسي يك پيشنهاد خاص توسعه‌اي كه در طرح وجود دارد

در هر دو مورد فوق مسوولان برنامه‌ريزي موظفند تا مدت زمان كافي قبل از تصميم‌گيري و يا بعد از آن فرصت اعتراض جهت بازنگري طرح را به مردم و يا سازمان‌ها بدهند. وزراي برنامه‌ريزي اختيارات نهايي در زمينه برگرداندن يك طرح و تصميم نهايي درباره آن را هم‌چنان در دست خود دارند.

– در راستاي مشاركت مردمي، قانون نهادهاي برنامه‌ريزي را ملزم مي‌سازد تا با در نظر گرفتن مدت زمان لازم و از طريق اطلاع‌رساني به درخواست ساخت و ساز افرادي كه بر اساس اجراي آن طرح منتفع يا متضرر مي‌شوند پاسخ لازم داده شود. اشكال مختلف اطلاع‌رساني عبارتند از: نصب اعلاميه در زمين موردنظر، آگهي در روزنامه‌هاي محلي و يا ارسال نامه كه به وسيله آن مردم مطلع شوند.

– قانون برنامه‌ريزي به فرد يا نهادهايي كه در زمينه پروانه ساختمان اعتراض داشته باشند اين اختيار را مي‌دهد تا به يك نهاد مستقل كه از سوي دولت ايالتي منصوب شده است، مراجعه كنند. ساختار نهادي اين سازمان‌ها كه جهت اعتراض به پرونده‌ها بدان‌ها مراجعه مي‌شود. ساخت آپارتمان 350 متری از ايالتي به ايالت ديگر متفاوت است و از دادگاه رسمي تا مراكزي جهت طرح دعاوي را شامل مي‌شود. مثلا در استرالياي جنوبي اين نهاد شامل يك وكيل و دو برنامه‌ريز حرفه‌اي مي‌شود. با اين وجود در همه جا تصميم مقامات مسوول بازنگري نهايي مدنظر بوده و تبعيت از آن براي تمامي طرفين دعوي الزامي است، مگر اينكه اعتراض به دادگاه عالي برده شود. (نمودار 7 مراحل تهيه و اصلاح طرح در استراليا)

ساختار مديريت شهري

وابستگي بيش از حد به حكومت مركزي و دولت‌هاي فدرال بدين معناست كه استراليا به طور سنتي فاقد شيوه دموكراتيك ريشه‌دار در زمينه كنترل محلي است. به علت آسان بودن تشكيل گروه‌هاي محلي، سنت ايجاد واحدهاي كوچك بي‌شمار در استراليا گذاشته شده است. از سوي ديگر به علت دخالت و قدرت دولت ايالتي در امور شهري، در استراليا شهرداري‌ها كوچك و ضعيف هستند، حكومت‌هاي محلي به طور سنتي چه از طرف مردم و چه از سوي دولت مركزي با احترام نگريسته نمي‌شوند. اين نهادها اگر چه در زمينه فعاليت‌هاي محدود، خود، در زمينه جاده‌ها و بخش كوچكي از خدمات اجتماعي و تفريحي مردم را مشاركت مي‌دهند، با اين وجود به علت محدوديت در قلمرو فعاليت‌ها و مسووليت‌هاي شهري خود، در عمل قادر نيستند مشاركت وسيع مردمي را جلب كنند. با اين وجود از لحاظ وظايف و اندازه، حتي دولت‌هاي محلي كه در يك منطقه قرار دارند، نيز از تنوع بسيار زيادي برخوردارند.

مطالعه کنید.
قرارداد مساقات

وظايف حكومت‌هاي محلي

– در استراليا حكومت‌هاي ايالتي مسووليت دادگستري، پليس، حمل و نقل عمومي، المان شهری چیست بيمارستان‌ها، انرژي، منابع آبي، فاضلاب، آموزش ابتدايي و دبيرستاني و خدمات اجتماعي را به عهده دارد.

– حكومت‌هاي محلي در استراليا ارايه خدمات محلي مانند ايجاد جاده‌ها، ايجاد و نگهداري كتابخانه‌ها، كنترل توسعه، برنامه‌ريزي شهري، جمع‌آوري زباله، معاينات بهداشتي و بازرسي اماكن، ايجاد پارك‌هاي محلي و سالن‌هاي ورزشي و غير را برعهده دارند. دولت فدرال علاوه بر مسووليت‌هاي كلان خود در قبال مسايل دفاعي، دانشگاه‌ها، مهاجرت، رفاه اجتماعي و ماليات، مسووليت‌هايي نيز به موازات حكومت‌هاي ايالتي در زمينه بهداشت، آموزشي، امنيت، حمل و نقل و منابع آبي برعهده دارد. اصولا زيرساخت‌هاي اجتماعي را كه معمولا در ديگر كشورها به وسيله جوامع محلي و يا واحدهاي بخش خصوصي فراهم مي‌شود،‌ خود دولت تهيه و ارايه كرده است از اين‌رو سيستم‌هاي آموزش و پرورش و پليس و هم‌چنين ارايه خدمات اجتماعي از مركز به سمت پايين جريان داشته است. مراحل ساخت برج در سال‌هاي اخير با اتخاذ سياست‌هاي تمركززدايي و كوشش در جهت تحكيم قدرت حكومت‌هاي محلي در استراليا در اين كشور حكومت‌هاي محلي و ظايفي را در زمينه‌هاي خدمات اجتماعي از جمله خدمات رفاهي مربوط به كودكان، تنظيم خانواده، اداره مراكز شبانه‌روزي براي سالمندان ناتوان، مشاور قانوني در امور جوانان و غيره برعهده گرفته‌اند. به علاوه هم‌چنان كه قبلا اشاره شد، حكومت‌هاي محلي مسووليت انجام برنامه‌ريزي شهري را نيز پذيرفته‌اند. با اين وجود كمبود انجام وظايف پراهميت يكي از مشكلات اساسي حكومت‌هاي محلي در استرالياست.

منابع مالي حكومت‌هاي محلي

اصولا نزديك به 50 درصد مجموع درآمد حكومت‌هاي محلي از اراضي و املاك كسب مي‌شود. درآمد حاصل از خدمات دولتي نظير عرضه آب و برق و غيره در حدود 10 درصد كل درآمد را شامل مي‌شود. كمك‌هاي مالي ايالتي و فدرال نزديك به 22 درصد از مجموع درآمدها را به خود اختصاص مي‌دهد. استفاده از ذخيره‌هاي مالي و وام 18 درصد باقي مانده درآمدها را شامل مي‌شود.

ارزيابي نظام برنامه‌ريزي توسعه و مديريت شهري

– چنانچه اشاره شد با اتخاذ سياست‌هاي تمركززدايي در سال‌هاي اخير بر قدرت حكومت‌هاي محلي در تهيه طرح‌ها افزوده شده است و حكومت‌هاي محلي بيشتر تمايل به عهده گرفتن مسووليت‌هاي خود در سطح محلي هستند، بلندترین برج جهان با اين وجود به دلايل برنامه‌ريزي در سطح ايالتي، كارشناسان حرفه‌اي هم‌چنان بيشتر در سطح ايالتي يافت مي‌شوند.

– نظام برنامه‌ريزي فضايي در استراليا داراي مكانيزم مشخصي جهت اظهارنظر مردم و ارايه شكايات است، ليكن از آنجايي كه رسيدگي به شكايات بيشتر از طريق وكلا صورت مي‌گيرد، اين امر باعث طولاني شدن مرحله بازنگري طرح‌ها مي‌شود كه به نوبه خود موجب تحميل هزينه‌هايي براي توسعه‌گران مي‌شود.

– طرح‌هاي محلي در استراليا از قدرت اجرايي و جنبه‌هاي رسمي قانوني و لازم‌الاجرا بودن به اندازه كافي برخوردار نيست.

– طرح‌هاي محلي از هماهنگي نسبتا خوبي با استراتژي‌ها و اهداف توسعه منطقه‌اي برخوردار است.

– مشاركت مردمي در روند تهيه و بررسي طرح‌ها در استراليا از نكات مثبت نظام برنامه‌ريزي شهري در اين كشور است.

– مشاركت مجموعه سازمان‌هاي مرتبط در توسعه شهري در بررسي و تصويب طرح‌ها نيز از نكات مثبت نظام برنامه‌ريزي شهري در استراليا محسوب مي‌شود.

– در اجراي طرح‌ها در كشور استراليا مشاركت گسترده مردم و بخش خصوصي از جنبه‌هاي مثبت برنامه‌ريزي در اين كشور است.

– نظام مديريت شهري در استراليا، به علت دخالت دولت استاندارد طراحی سینما ايالتي در ارايه خدمات مهم به طور سنتي ضعيف بوده و داراي مشكلات متعددي است كه در سال‌هاي اخير اقداماتي در جهت اصلاح آن صورت گرفته است. اين مشكلات عبارتند از:

– نبود اعتماد شهروندان به كارآيي و قابليت شوراهاي شهر در اداره امور شهري

– توان اندك شوراهاي شهر و مسووليت محدود آنها در قبال فعاليت‌هاي مهم شهري

– نبود اعتماد بين مسوولان حكومت‌هاي محلي و حكومت مركزي

– شرايط كاري نامناسب و پايين براي كارمندان حكومت‌هاي محلي

– ناتواني مالي شهرداري‌ها، در به عهده گرفتن مسئوليت‌هاي بيشتر در امور شهري

مقالات

برنامه ریزی شهری در استرالیا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *