ساخت مسجد

ساخت مسجد

شرایط ساخت مسجد بسیار ساده و آسان می باشد و احکام مسجد به بنیه مسجد برمی گردد نه به بنای آن. طراحی مسجد امروزه مسجدسازی و دعوت مردم به مسجد از ضروریات شده است و شایسته است آنقدر مسجد بسازیم که هر کس در نزدیکی خانه یا محل کار خود چند مسجد مشاهده کند. تجارت ساخت و ساز مسجد ‌سازی عبادت بزرگی می باشد و پاداش‌ فراوانی دارد. مسجد از بناهایی است که هیچ ضرر و زیانی نداشته و سراسر خیر و برکت می باشد.

طراحی و ساخت مسجد در کل ایران 

ساخت مسجد

طبقه‌بندی مساجد

مساجد از نظر موقعیت و اهمیت به شرح زیر طبقه بندی می‌شوند:

1- مساجد زیرمحله‌ای: در بسیاری ازمحلات علاوه بر یک مسجد محله ممکن است مساجد کوچک ساخت مسجد با عرصه کمتر از ۵٠٠مترمربع نیز ساخته شود که معمولا با وقف افراد خیر ساخته می‌شوند و در عین کوچکی و سادگی از فضای روحانی خوبی برخوردار است.

2- مساجد محله‌ای: مساحت عرصه این مساجد طبق مصوبه شورای عالی معماری وشهرسازی، در حدود ۵٠٠مترمربع می باشد.

3- مساجد ناحیه‌ای: مساحت زمین این مساجد طبق مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی، در حدود ١٠٠٠مترمربع می‌باشد.

4- مساجد منطقه‌ای : مساحت زمین این مساجد طبق مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی، در حدود ٢٠٠٠مترمربع در می باشد.

فضاهای مورد نیاز در تمامی این مساجد ذکر شده عبارتند از: پیش فضا، صحن، شبستان، طراحی مسجد کفشداری، فُرادا خوانی، سرویس‌های بهداشتی و وضوخانه، دفتر مسجد و اتاق روحانی، انبار و آبدارخانه و فضاهای ارتباطی، محل زندگی خادم، کتابخانه، اتاق بسیج، کمیسیون مشارکت در ساخت اتاق نگهداری کودکان و سالن ورزش و فضاهای پیش‌بینی نشده. ارتفاع مفید شبستان، در مساجد ناحیه‌ای و منطقه‌ای با مساحت فضای اختصاص یافته به شبستان تناسب داشته باشد. در مساجد محله‌ای حداقل ارتفاع شبستان، ساخت مسجد از کف تا زیرسقف، در صورتی که شبستان فاقد نیم‌طبقه باشد، ۵ متر و در صورت وجود نیم طبقه حداقل ارتفاع شبستان حدود ۵متر از زمین تا زیر سقف بصورتی که ارتفاع مفید از کف تا زیر سقف نیم طبقه، حدود ۴متر باشد.

ساخت مسجد

نحوه ساخت مسجد

1- تعیین درست جایگاه و مرکزیت مسجد، یکی از مسائل مهمّی که توجه به آن ضروری است.

2- ارتفاع ابنیه اطراف مسجد حداقل تا سه پلاک باید کمتر و یا هم ارتفاع مساجد پیش بینی شود.

3- مرکز امور مساجد نظارت دقیقی بر اجرای کامل نقشه‌های تائید شده داشته باشد.

4- هماهنگی نقشه‌های سازه، تاسیسات الکتریکی و مکانیکی با نقشه‌های معماری هماهنگی داشته باشند.

5- رعایت اصول ایمنی ساختمان در هنگام ساخت مسجد رعایت شود.

6- نقشه برداری صحیح انجام شود و جهت قبله توسط دستگاه‌های ذ‌یربط تعیین شود.

7- حرمت حدود شبستان قدیمی مسجد هنگام تخریب، احداث، تعمیر و مرمت رعایت گردد.

8- تراز طبقه همکف حد اقل ۵٠سانتیمتر ازکف گذر بالاتر باشد و نحوه مشارکت در ساخت زمین در صورت نیاز فضاهای زیرزمین به نور طبیعی، طراحی مسجد حداقل ارتفاع همکف از گذر ١۵٠+ سانتی‌متر باشد.

9- ساخت مناره‌ بلند و دیوارهای بلند شبستان مسجد با رعایت حدود شرعی انجام شود.

10- حیاط مسجد مسقف ساخته شود تا در زمستان و تابستان نماز به راحتی اقامه‌ گردد.

11- مسجد را نباید با طلا تزیین کنید و همچنین نباید صورت چیزهایی مثل انسان وحیوان که روح دارد در ساخت مسجد استفاده شود.

دارای بزرگ ترین پروژه های ساخت و ساز در ایران

ساخت مسجد

هزینه ساخت مسجد

در کشور مناطق بسیاری وجود دارد که با کمبود مسجد روبرو هستند. به طور کلی مناطقی که قرار است مسجد در آن ساخته شود، شناسایی شده‏ و با وجود موسسات و خیرین مسجدساز، برنامه ‏ریزی‏های لازم برای مدیریت در توزیع ساخت مسجد در مناطق مورد نیاز انجام شده است. تقسیم واحدها در مشارکت در ساخت تجملات و طراحی مسجد هزینه های بالا در ساخت مساجد، کار اشتباهی است. یکی از مسائل بسیار مهم مساجد، حوزه معنویت است. بنابراین برای اینکه ما به حوزه معنویت برسیم، نباید از مصالح گران قیمت استفاده کنیم.

امروزه هزینه ساخت مسجد، پنج برابر هزینه ساخت فضای مسکونی می باشد. زیرا ساخت فضاهای عمومی هزینه‌های بیشتر از فضای مسکونی را دارد و کارکرد بیشتری هم دارد. مثلا مسجدی که برای حوزه هنری ساخته شد، به عنوان یک فضای مطالعاتی، کتابخانه‌ای، مذهبی و محلی برای خلق ایده‌های هنری بود و نیاز به این بود که فضای زیبایی طراحی شود تا هنرمندان در آن احساس آرامش کنند. با اینکه فضای این مسجد هزینه‌های زیادی داشت، طراحی هتل در معماری اما راه های زیادی برای اینکه مسجد با تجملات زیاد و هزینه بالا ساخته نشود، به کار گرفته شد. مثلا از نور سقف استفاده شد که برق‌ کمتری مصرف شود و نورگیری کافی در بخش اصلی مسجد، یعنی نمازخانه نیز وجود داشته باشد و کتیبه‌هایی که در مسجد حوزه هنری ساخته شد، یک دهم هزینه معمول را برد و این مسجد با یک سوم هزینه مساجد مشابه ساخته شد.

ساخت مسجد

هزینه ساخت مسجد با توجه به موارد زیر برآورد می گردد:

1-هزینه ساخت پارکینگ: به دلیل اینکه یکی از مشکلات جدّی نمازگزاران، پارک ماشین می باشد، طراحی مسجد سازندگان مساجد حل این معضل را در نظر گرفته اند.

2- هزینه ساخت درب ورودی: درب ورودی و سر درب مسجد بهتر است بزرگ ساخته شده مقاله طراحی هتل تا افراد غریبه به راحتی مسجد را شناخته و برای عبادت به آن مراجعه کنند.

3- هزینه ساخت گلدسته: مساجد شیعه عموما به داشتن دو گلدسته شناخته می شوند، به همین دلیل ساخت گلدسته از دیگر هزینه های ساخت مسجد می باشد.

4- هزینه ساخت کتابخانه: یکی از عواملی که می تواند در هدایت جوانان مؤثر باشد، کتب ذهبی است. اگر کتابخانه ای مذهبی و کاملاً کنترل شده در مسجد وجود داشته باشد، با گذر زمان عده ای از نوجوانان و جوانان را به مسجد جذب و هدایت می کند.

5- هزینه ساخت حسینیه: در کنار مساجد می توان بخشی را به عنوان حسینیه در نظر گرفت که جزئی از فضای مسجد به حساب آید و در زمان عزاداری و سخنرانیها، از این مکان استفاده شود.

6- هزینه ساخت دستشویی و وضوخانه: بهتر است در کنار دستشویی ها مکانی را برای تطهیر و یا شستن پاها در نظر گیرند نکات مهم در راه اندازی رستوران ساخت مسجد تا به خاطر پاهای عرق کرده، فرشهای مسجد بدبو نشود. بهتر است در دستشویی ها و وضوخانه، آب گرم و سرد در نظر گرفته شود.

7- هزینه ساخت شبستان و سقف آن: ساخت شبستان در معماری مسجد ضروری است. سقف شبستان نیز باید دارای ارتفاع مناسب باشد.

8- هزینه نورپردازی: هزینه تأمین نور لازم برای شبستان حیاط و همه تأسیسات مسجد است.

9- هزینه تجهیزات صوتی: ساختمان مسجد باید طوری ساخته شود که بلندگوهای متعدد در همه جا وجود داشته باشد.

ساخت مسجد

طراحی مسجد

طراحی مسجد در ایران، دارای سابقه‌ای بیش از هزار سال است و نمونه‌های بی نظیر مساجد ساخته شده در ایران، طراحی مسجد زبانزد خاص و عام می‌باشد. به دلیل اینکه بنای مسجد به عنوان بنای شهری ممتاز و محل اجتماع مومنان و نمازگزاران اهمیت بالایی دارد، هزینه ساخت رستوران لاکچری درک اصول طراحی مساجد در ایران و کشورهای اسلامی دیگر از مهمترین وظایف طراحان مسجد می‌باشد. نکات مهمی وجود دارد که باید مبنای کار طراحی قرار گیرد.

 نکات مهم در طراحی مسجد

1- سبک طراحی نباید غربی باشد زیرا سبب ترویج فرهنگ بیگانه می شود.

٢طرح مسجد باید ساده باشد و از تزئیناتی که برای کاخ استفاده می شود، اجتناب گردد.

3- در طراحی مناره های بلند در مسجد، باید حدود شرعی رعایت شود.

4- در طراحی دیوارهای مسجد باید از آیات قرآنی و اسماء جلاله و معصومین(ع) استفاده شود و استفاده از نقوش گیاهی و حیوانی مکروه است.

5- در طراحی و تزیین مسجد نباید از طلا استفاده کرد.

6- در طراحی مساجد، نباید عکس انسان یا تصویری بدون روح استفاده شود. نصب تابلو یا عکس شهدا، عکس مکه در شبستان مسجد مانعی ندارد.

 7- بهتر است ورودی شبستان مسجد به گونه‌ای طراحی شود که ورود نمازگزاران رو به قبله باشد.

8- توازن، تقارن و تعادل در طراحی مسجد و فضاهای جانبی آن رعایت گردد.

9- تناسبات هندسی عناصر معماری و آرایه های مساجد در طراحی لحاظ گردد.

10- تبادل نظر با کارشناسان مرکز رسیدگی به امور مساجد قبل از شروع طراحی.

11- بازدید از حد اقل ۵ مسجد فعال با معرفی مرکز امور مساجد جهت مطالعات میدانی و آشنایی با عملکرد واقعی مسجد.

12- اجتناب از طراحی بدون منطق الگوهای تاریخی.

13- تعریف درست مسجد به عنوان فضای عبادت و تنظیم درست برنامه فیزیکی طراحی.

14- رعایت اصل سادگی و پرهیز از تجملات و تزئینات اضافی.

ساخت مسجد

الزامات قانونی طراحی مسجد

1- دستور نقشه شهرداری باید به مرکز رسیدگی به امور مساجد ارائه شود.

2- ضوابط طراحی از مرکز رسیدگی به امور مساجد برای تهیه طرح معماری اخذ شود.

3- نتیجه آزمایش مکانیک خاک، مقاومت و نوع جنس زمین برای تهیه نقشه‌های سازه گرفته شود.

4- ملک‌های همجوار شناسایی شده و دسترسی‌های اطراف آن با مشخص کردن موقعیت ساختمان همسایه‌ها نسبت به زمین مسجد از نظر اشراف، طراحی رستوران کلاسیک طراحی مسجد استفاده از نورآفتاب و غیره بررسی گردد.

5- گزارش برداشت زمین شامل حدود اربعه، زوایا، شیب زمین، عوارض طبیعی و مصنوعی و همچنین تعیین جهت قبله از طریق مبادی مسئول ارائه گردد.

6- اصل وحدت نظام عملکردی فضاهای اصلی و جانبی مساجد به عنوان موضوع مهم در طراحی مساجد باید رعایت شده و مسجد از جهت منظر شهری و عملکردی، باید متمایز باشد.

7- حقوق همسایگان رعایت شود. پنجره‌های مشرف به ساختمان همسایگان درارتفاع بالاتر از آن‌ها نصب گردد. ساخت مسجد در هنگام نصب و انجام تاسیسات مکانیکی و الکتریکی مانند لوله‌های آب باران، هواکش‌ها، بلندگوها برای همسایگان مزاحمتی ایجاد نشود.

8- فضای مخصوص فرادا خوانی طراحی گردد.

9- سلسله مراتب فضاهای اصلی، جانبی و الحاقی در طراحی کلی رعایت گردد.

10- هندسه فضای شبستان بر محوریت قبله و همچنین رعایت جهت قبله در سازماندهی کلی احجام در طراحی رعایت گردد.